مبتـــــكر
شير جانوري نيرومند با سري بزرگ، پاهاي بزرگ و قوي و دمي بلند از جنس پلنگ‌شكلان (Panthera) است. اندازهٔ بدن او ۱۴۰ تا ۲۰۰ سانتيمتر و اندازهٔ دم او ۶۷ تا ۱۰۰ سانتيمتر است. نوع نر بزرگ‌تر از ماده‌است و نرها بر روي گردن و شانهٔ خود داراي يال نيز مي‌باشند. رنگ بدن شيرها بين قهوه‌اي مايل به زرد و قهوه‌اي مايل به سرخ متغيّر است. رنگ يال شيرهاي نر نيز از زرد روشن تا سياه متغيّر است. همچون ديگر گربه‌سانان بزرگ شيرها نيز مي‌توانند به سرعت‌هاي بالا دست يابند و آن را براي مدّت كوتاهي حفظ كنند. در گذشته در آفريقا، خاورميانه و جنوب آسيا به فراواني يافت مي‌شدند ولي اكنون فقط در جنوب صحراي بزرگ در آفريقا و در منطقهٔ حفاظت‌شده‌اي در شمال غربي هند زندگي مي‌كنند. شير برخلاف مشهور بودن به سلطان جنگل در بيشه‌ها زندگي مي‌كند. اين جانور ۲۰ ساعت در روز به استراحت مي‌پردازند. شيرها معمولاً در طول روز به شكار مي‌پردازند ولي در مناطقي كه آنها را شكار مي‌كنند تنها در شب فعّال هستند. آنها گروهي زندگي مي‌كنند و هر گروه متشكّل از سه شير نر، پانزده ماده و توله‌هايشان در يك قلمرو مشخّص است. گروه‌هاي ديگري نيز هستند كه تنها از شيرهاي نر مجّرد تشكيل شده‌اند. شيرها جانوراني مانند گورخر و غزال را براي تغذيه شكار مي‌كنند. آنها جانوران بزرگ‌تر مانند بوفالوها و زرّافه‌ها را نيز به صورت دست جمعي و به كمك يكديگر شكار مي‌كنند. حتّي پرندگان و گاهي كروكديلها نيز به دست آنها گرفتار مي‌شوند. شكاركردن بيشتر به عهدهٔ شيرهاي ماده‌است.
 

دشمن طبيعي

شيرها از قلمرو خود در برابر بيگانگاني مانند شيرهاي نر غريبه وهمچنين دشمن هميشگي خود يعني كفتارها دفاع مي‌كنند.شيرها بطور غريزي دشمني پايان ناپذيري با كفتارها بر سر تصاحب قلمرو دارند. بطوري كه حتي بصورت گلّه اي به نبرد با يكديگر مي پردازند كه باعث تلفات زياد از هر دو گروه بويژه كفتارها مي شود. يكي از خونبارترين اين نبردها كه در صحراي اتيوپي در جنوب آديس آبابا رخ داد و دو هفته به درازا كشيد منجر به كشته شدن ۳۵ كفتار و ۶ شير شد و با برتري شيرها همراه بود.


شير آسيايي

توليد مثل

شيرها زمان و دورهٔ جفت‌گيري مشخّصي ندارند. آنها پس از ۱۰۲ تا ۱۱۳ روز بارداري ۱ تا ۶ توله به دنيا مي‌آورند. امّا اكثراً شمار توله‌هاي به دنيا آمده ۲ يا ۳ است. توله‌ها نزديك به شش ماه از شير مادر تغذيه مي‌كنند ولي از سه‌ماهگي آغاز به خوردن گوشت مي‌كنند. وقتي كه گروه براي شكار مي‌رود يك يا دو شير بالغ مي‌مانند و از توله‌ها نگهداري مي‌كنند ولي زماني كه جانوري شكار مي‌شود يك شير ماده مي‌آيد و آنها را به مكان شكار مي‌برد. توله‌ها پس از چهارماهگي مي‌توانند هنگام شكار با مادر خود باشند. آنها از سنّ هجده‌ماهگي قادر به زادآوري مي‌شوند؛ نرهاي جوان از گروه بيرون رانده مي‌شوند ولي ماده‌ها در گروه مي‌مانند.چرا تعداد شير ها كم است؟علت چيست؟با اين كه شيرها حيواناتي درنده و وحشي هستند و توسط ديگر حيوانات شكار نمي شوند، پس چرا تعدادشان كم است.تحقيقات آماري انجام شده نشان ميدهد كه بيشترين تعداد شيرهاي جهان در كشور تانزانيا واقع در آفريقا ميباشند. علت كم بودن تعداد شير ها را ميتوان از طريق نظريه ي محققي جوان به نام فردين احمدخاني پي برد.وي ميگويد:به نظر من و با توجه به تحقيقات و كالبد شكافي هاي انجام شده روي شيرها بخصوص شير هاي ماده نشان ميدهد كه در آلت تناسلي شير ماده(مهبل شيرماده)اندام هاي خار مانندي وجود دارد كه درهنگام انجام رابطه جنسي موجب خونريزي و زخم شدن آلت تناسلي شير نر ميشود.حال ميتوان پي برد كه علت تعداد كم شيرهااين ويژگي است، يعني اينكه با وجود دردناك بودن توليد مثل، ديگر شيرهاي نر جوان تمايل زيادي به انجام اين كار ندارند و عده اي كم براي ادامه نسل و ويژگي هاي غريزي اين كار را انجام مي دهند.



نويسنده : عليرضا لطفي | ۳ بهمن ۱۳۹۰ ساعت ۰۶:۰۴:۴۹ | آرشيو نظرات (0)

تمام حقوق متعلق به فارس بلاگ است